کربن فعال یک ماده متخلخل و چندمنظوره است که ساختاری نامنظم داشته و عمدتاً از کربن تشکیل شده است. این ماده از منابع طبیعی مانند چوب، پوسته نارگیل یا زغال سنگ بهدست میآید و دارای منافذی با اندازههای مختلف است، از شکافهای قابل مشاهده تا اندازههای میکروسکوپی.. بهدلیل شبکه وسیع داخلی منافذ و سطح بالا، کربن فعال امکان جذب با کارایی بالا را فراهم میآورد. از کاربردهای کربن فعال استفاده از آن به عنوان توکسین بایندر در خوراک دام میباشد.
آلودگی خوراک دام و اجزای خوراک به قارچها بسیار رایج است. زمانی که قارچ یا کپک روی خوراک یا اجزای آن رشد میکند، متابولیتهایی به نام مایکوتوکسینها تولید میکنند که تأثیر منفی بر سلامت و عملکرد دام دارند. بیماری ناشی از این مایکوتوکسینها به نام مایکوتوکسیکوزیس شناخته میشود که بر سیستم عصبی مرکزی، کبد و کلیهها و غیره تأثیر میگذارد. از آنجا که رشد قارچها در شرایط گرم و مرطوب رایج است، آلودگی خوراک دام به مایکوتوکسینها امر شایعی است. با این حال، افزودنیهای خوراک دام مانند جاذبهای سموم از جمله کربن فعال به ایمن نگه داشتن خوراک برای مصرف کمک میکنند.
نقش کربن فعال در کنترل مایکوتوکسینها
مطالعات و آزمایشهای انجامشده بر روی مایکوتوکسینها نشان داده است که کربن فعال بالاترین ظرفیت اتصال را دارد. کربن فعال بهعنوان یک جاذب سم، دارای طیف اثر گستردهای علیه مایکوتوکسینهایی مانند زئرالنون، توکسین T-2، DON و آفلاتوکسینها است.
نقش کربن فعال در کنترل سموم شیمیایی
کربن فعال به دلیل ساختار مزوپور بسیار گسترده، جاذب فوقالعادهای برای مواد شیمیایی و سموم محسوب میشود. این ماده قادر است انواع سموم و ترکیبات شیمیایی موجود در خوراک و همچنین در دستگاه گوارش را بهطور مؤثر جذب کند.

